پنجمین همایش سلامت معنوی که در روزهای 26 و 27 بهمن ماه در شهر مقدس قم برگزار شده بود به کار خود پایان داد. در این همایش دو روزه مباحثی همچون مبانی سلامت معنوی و روش شناسی، آموزش و ارتقای سلات معنوی در خانواده، سلامت معنوی در دوران کودکی و نظام آموزش و پرورش، آموزش سلامت معنوی در نظام سلامت و آموزش عالی و نقش مسئولین و مشارکت اجتماعی در سلامت معنوی بحث و گفتگو شد.

در اولین نشست روز دوم و در مجموع چهارمین نشست از همایش سلامت معنوی  با موضوع " آموزش سلامت معنوی در نظام  سلامت و آموزش عالی" و به ریاست  دکتر محمد علی محققی معاون علمی فرهنگستان علوم پزشکی، آقایان دکتر عین اللهی استاد دانشگاه شهید بهشتی و دکتر سید ضیاءالدین تابعی استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز و عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی به ایراد سخنرانی پرداختند. در این نشست دکتر سید جمال الدین سجادی عضو پیوسته فرهنگستان ، دکتر مقدم نیا عضو پیوسته فرهنگستان ، دکتر خرمی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی قم حضور داشتند.

دکتر محمدعلی محققی در ابتدای این پنل گفت: آنچه که به عنوان میراث در دست دانشگاه ها قرار گرفته است متاسفانه عمدتاً اقتباس گرفته از نظام آموزش کلاسیک غربی است که در جنبه های مختلف به خصوص معنویت دارای رویکرد سکولار است و در بعضی جهات هم حتی رویکرد دین ستیزانه داد.

وی افزود: آنچه که باید صورت گیرد اینست که این وضعیت را بر پایه ارزش های اسلامی و معنویت های برخاسته از دین مبین اسلام و جامعه ارزشمند اسلامی دگرگون کنیم و این امر تنها با الهام گرفتن ازعلم استادان بزرگوار، چه کسانی که در قید حیات هستند و چه کسانی که مرحوم شده اند، همانند مرحوم استاد دکتر محمد مهدی اصفهانی، امکان پذیر است.

دکتر عین اللهی در خصوص نهادینه کردن سلامت معنوی در آموزش پزشکی گفت: تاریخچه  معنویت و پزشکی در ایران سابقه زیادی دارد ، پزشکان بنام ایرانی در کتب پزشکی کهن خود به مفهوم طب روحانی به تفضیل پرداخته اند.

وی افزود: طب روحانی طبی است که به کمالات قلوب و امراض ، دواء ، کیفیت حفظ سلامت و اعتدال در آن می پردازد.

استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ضمن اشاره به اینکه در معنای سلامت معنوی تعریف مشترکی وجود ندارد گفت: دلیل این امر اینست که در دنیا از یک طرف دیدگاه لائیسم و سایر مکاتب وجود دارد و از طرف دیگر معنویت از دیدگاه قرآن و اسلام؛ آنچه مد نظر سلامت معنوی از دیدگاه اسلام است، تاثیر ایمان و اعتقاد دینی بر روح و قوای روحانی است.

دکتر عین اللهی گفت: سلامت معنوی شامل شناخت خالق و دوست داشتن اوست. مومن به جهت اعتقاد به قدرت و حکمت خداوند ، همه چیز را به خواست و حکمت خدا نسبت می دهد.

وی قدم اول سلامت معنوی اسلامی را تدوین برنامه آموزشی در دانشگاه های علوم پزشکی دانست و گفت: سلامت معنوی می تواند در غالب دروس عمومی به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد داد و همچنین در برنامه های درسی مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری گنجاند؛ آموزش حین خدمت به گروه پزشکی از جمله پزشکان، پرستاران و داروسازان بسیار اهمیت دارد زیرا باید سلامت معنوی را بشناسند و به آن به عنوان یکی از ابعاد سلامت باور داشته باشند.

دکتر سید ضیاءالدین تابعی در خصوص موضوع طب متعالیه گفت: طب متعالیه با در نظر گرفتن پیرایه های طب سنتی و مباحث طب فعلی، به شناخت انسان از بدن خود می پردازد.

وی افزود : روند طب و پزشکی به این صورت بوده که به چهار قسمت تقسیم می شود. طب سنتی traditional medicine))،  طب فعلی و طب نوین و طب متعالی.

عضو پیوسته فرهنگستان گفت: در طب مدرن مباحثی همچون نوروساینس و نورو کاگنتیو مطرح می شود و در طب متعالی آثار روح بر مولکول نیز مورد بحث قرار می گیرد.

دکتر سجادی عضو پیوسته فرهنگستان گفت: هر صحبتی که در مورد تحول در کشور صورت می گیرد باید با دید تمدن اسلامی باشد.

وی افزود: وقتی صحبت از تمدن اسلامی می شود منظور اینست که علم در درون تمدن شناخت می شود؛ تمدن اسلامی یعنی علم اسلامی و  باید دانست که علم اسلامی را با واژه شناسی غربی نمی شود ایجاد کرد.

در نشست دوم و در مجموع پنجمین نشست همایش دو روزه با موضوع "نقش مسئولین و مشارکت اجتماعی در سلامت معنوی" با ریاست دکتر حسن ابوالقاسمی دبیرعلمی همایش، دکتر طیب نیا مدیرعامل بنیاد آلا به سخنرانی پرداخت.

دکتر ابوالقاسمی در ابتدای این نشست گفت: ما پزشکان عادت داریم بیشتر از سلامت جسمانی صحبت کنیم اما  به موضوعات اخلاق پزشکی کمتر توجه می شود؛ در حالیکه جسم انسان بسیار متاثر از روح انسان است.

دکتر طیب نیا گفت : در ادبیات جامعه شناسی 5 نهاد اصلی وجود دارد که عبارتند از خانواده، نهادهای تعلیم و تربیت، دین و فرهنگ، نهادهای اقتصادی و سیاست.

وی تعریف نهج البلاغه از سلامت معنوی را همان قلب سلیم عنوان کرد و گفت: کارکرد قلب 3 بعد دارد؛ به ترتیب ادراک انسانی، عواطف انسانی و رفتار هستند؛ فردی دارای سلامت معنوی است که قلب او از این 3 جنبه کامل باشد.

 دکتر طیب نیا افزود: عوامل موثر بر سلامت معنوی فرد، خانواده، جامعه و حاکمیت است و در بحث حاکمیت اصطلاحی به نام هنجارهای اجتماعی وجود دارد؛ هنجارهای اجتماعی از این نظر اهمیت دارند که افراد جامعه تلاش می کنند خود را به این هنجارها نزدیک کرده و در نتیجه فرآیند جامعه پذیری ایجاد می شود.

وی افزود: یکی از وظایف حاکمیت ها کنترل سنت ها و هنجارهای اجتماعی است. از نظر اجتماعی اگر میان حاکمیت و جامعه فاصله بیافتد هنجارهای رسمی به مرور مورد قبول واقع نمی شود و برعکس هنجارهای غیر رسمی مورد توجه قرار می گیرند.

میرعامل بنیاد آلا در پایان سخنان خود گفت: یکی از باورهای دینی ما صداقت است که همین صداقت منشاء سلامت معنوی است.

در ادامه نشست اعضای پنل به سخنرانی پرداختند؛ دکتر ناصر سیم فروش رئیس گروه قرآن، عترت و سلامت گفت: توجه به قرآن و نماز از دوران کودکی بسیار می تواند در تامین سلامت معنوی و موفقیت فردی موثر باشد.

وی افزود: کتاب های درسی ما در دانشگاه همه خارجی است و اساتید ما باید کتاب های منبع بنویسند.

دکتر مصری عضو گروه سلامت معنوی فرهنگستان علوم پزشکی بیان کرد: استفاده از تجربه نخبگان و آموزه های وحیانی در جهت فرهنگ سلامت بسیار اهمیت دارد.

وی بیان کرد: نهاد هایی مانند وزارت بهداشت، بنیاد های خیریه ، بهزیستی و آموزش و پرورش می توانند در پیشرفت فرهنگ سلامت موثر باشند برای مثال در بحث ساختار سلامت گرای وزارت بهداشت ابلاغیه ای داریم که در بحث سلامت معنوی می تواند موثر باشد.

دکتر شعربافچی زاده گفت: در حوزه سلامت باورها و رفتارها باید معنوی باشد. احترام به باورهای دینی و معنوی بیماران به خصوص توسط پرستاران بسیار اهمیت دارد زیرا پرستاران ساعات زیادی را با بیماران می گذرانند.

در انتهای این همایش از 2نفر از شرکت کنندگان برتر بخش ارائه پوستر تجلیل و قدردانی شد. اسامی شرکت کنندگان بدین شرح است: اکرم مهتری طاهری- ذبیح الله قارلی پور با عنوان " بررسی تاثیرآموزش سلامت معنوی بر درمان  سرطان ها: یک مطالعه ی مروری" و تقی آذرسا  با عنوان " تاثیر برنامه آموزش معنویت مبتنی بر آموزه های اسلامی بر سلامت معنوی، نگرش به مراقبت معنوی و صلاحیت ارائه مراقبت معنوی در پرستاران بخشهای مراقبت ویژه".  

جستجو

فصلنامه ارتقاي سلامت

پیوندها

 

 

 

گزارش و گفتگو

ارزیابی-برنامه-دوره-پزشکی-عمومی-در-ایران-و-چالش-های-روبرو دكتر بهادر اعلمي هرندي به خاطر دارم شصت سال قبل...
خلاصه-سياستي-پيوند-پس-از-مرگ-قلبي باتوجه به اهميت بيش از پيش موضوع پيوند اعضاء در...

ورود به سایت