عناوین مهمترین خبرها:

گزارش همایش قرآن، عترت و سلامت

روز دوم

 

روز دوم از هشتمين همایش ملي قرآن، عترت و سلامت جمعه هفدهم  بهمن پس از تلاوت آیاتی چند از کلام ا... مجید و پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران آغاز شد.

در ابتدا دكتر محمدحسين نيكنام عضو پيوسته فرهنگستان در خصوص "تاثير ارتباط با قرآن و توسل در ارتقا و بهبود عملكرد جامعه پزشكي" به ايراد سخنراني پرداخت. وی گفت: وقتی از عملکرد جامعه پزشکی صحبت می کنیم یک طرف خدمت گیرنده است و طرف دیگر خدمت دهنده و این مساله در چارچوب نظام سلامت رخ می دهد.

عضو پیوسته فرهنگستان با اشاره به تاثیر آموزه های دینی در حوزه تعاملات پزشکی و سلامت گفت: باید از اهمیت حوزه پزشکی در ابتدا سخن بگوییم به طوریکه پیامبر اکرم حضرت محمد (ص) فرموده اند"هرکس بیماری را یک شبانه روز خدمت رسانی و پرستاری کند پروردگار او را با ابراهیم خلیل مشهور می فرماید و او را از صراط چون برق لامع بگذرد و هر کس کوشش کند تا حاجت بیماری را برآورده کند مانند روزی خواهد شد که مادر او را زاییده است، پاک و پاکیزه.

وی افزود: برای چنین امر ذی قیمتی باید با نیت خیرخواهی و با به کار گیری همه توان تلاش کنیم. فعالیت های انسانی زمانی مطلوب است که آراسته به اخلاق باشد. اخلاق است که زندگی انسان ها را با همه ی تفاوت ها در کنار هم ممکن می سازد و آموزه های اخلاقی از عمده ترین آموزه های دینی است.

دکتر نیکنام ارتقا و بهبود عملکرد جامعه پزشکی را در سایه رعایت مسائل اخلاقی دانست و گفت: رضایت خداوند زمانی جلب می شود که دارای اخلاق اسلامی رعایت شود. اخلاق اسلامی از رهنمودهای قرآن، عترت و اهل بیت (ع) حاصل می شود و نکته ی مهم اینست که میان اخلاق و دین مرزی وجود ندارد و ارتباط میان اخلاق و دین عموم و خصوص مطلق است. باید بدانیم که عقل ناقص انسان نمی تواند راهنمای اخلاق باشد و منشا اخلاق خداوند است، پس اگر امری در قرآن آمده باشد و یا ائمه اطهار امری آن را معرفی کرده باشند برای ما حجت است.

وی گفت: از باید های اخلاق اسلامی پزشک می توان به تقوا اشاره کرد که از این تقوا 2 دستاورد بدست می آید، یکی خیرخواهی و دیگری تلاش و بکارگیری همه ی توان برای درمان بیمار.  از دیگر آموزه های اخلاق اسلامی اینست که پزشک باید سود بیمار را در نظر بگیرد و از تمام توان فکری و عملی خود استفاده کند. پزشک با تقوا کسی است که به چیزی جز خیر بیمار نیاندیشد.

وی عنوان کرد: پزشکان باید برای طبابت بیماران زمان کافی اختصاص دهند و مسئولیت پذیری داشته باشند. همچنین تقویت روحیه بیمار و ایجاد امیدواری در دل بیمار از سایرباید های پزشکی است زیرا یاس و نا امیدی موجب تشدید بیماری است.

دکتر نیکنام تاکید کرد: عملکرد پزشک باید بر اساس صلاح بیمار باشد و نه رغبت بیمار و نکته ی دیگر مغتنم شمردن فرصت دعای بیماران است. این امر در در روایات نیز آمده است که دعای بیماران مانند دعای فرشتگان است.

در ادامه دكتر زهرا صلاحي كارشناس مامايي بيمارستان شهداي تجريش با عنوان اهميت پرستاري از منظر قرآن و عترت سخناني ايراد كرد. وي گفت: هرگونه مراقبت و مواظبتی که فرد از فرد دیگری اعم از بیمار یا سالم به  عمل آورد پرستاری نامیده می شود. سلامت از دیدگاه سازمان بهداشت جهانی عبارتست از برخورداری از آسایش کامل جسمی ، روانی و اجتماعی و نه فقط نداشتن بیماری و نقص عضو. البته تعریف سازمان بهداشت جهانی یک تعریف ایده آل و عملا دست نیافتنی است و در ضمن مرز بین سلامت و بیماری در نظر گرفت و نمیتوان فردی راپیدا کرد که در هر سه بعد کاملا سالم باشد. در نتیجه بهتر است طیفی از سلامتی را در نظر بگیریم كه شامل سلامت کامل، سلامت نسبی، بیماری غیر آشکار، بیماری خفیف، بیماری متوسط، بیماری شدید، بیماری کشنده همراه با عوارض و مرگ مي شود.

 وی تاب آوری را قدرت انعطاف پذیری و مقاومت در برابر استرس ها دانست و گفت: درآیه 89 سوره ی شعراء خداوند عبور از سختی های روز قیامت را داشتن قلب سلیم می داند.

وی با اشاره به پرستاری از دیدگاه روایات گفت: در جنگ های مسلمانان، بانوان خاندان پیامبر(ص) و زنان مسلمانان در خدمات پرستاری شرکت می کردند و  ارزش کار پرستاری به گ.نه ایست که عبادتی بزرگ بوده و ثوابی قطعی دارد. تاریخ اسلام نمونه های زیادی از ایثار پرستارانی چون رفیده، نسیبه، ام سلیمه و ام عطیه و را شاهد بوده است بخصوص حضرت زینب ( س) که الگویی تمام نما از پرستاری هستند و هر ساله روز میلادشان را به عنوان روز پرستار یاد می شود.

دکتر صلاحی در خصوص تاریخچه و تغییر و تحولات پرستاری در دنیا گفت: پرستاری به شکلی که امروز می شناسیم –حرفه ای برای افراد آموزش دیده و مستقل از پزشکان - در قرن 19 میلادی شکل رسمی به خود گرفت و سرانجام با تلاش های مستمر خانم فلورانس نایتینگل این حرفه رسمیت یافت .اما نقش مراقبت از بیماران و افراد زخمی همواره بخشی از زندگی انسانی از زمان پیدایش جوامع انسانی اولیه بوده است.در سال 1294 شمسی نیز نخستین آموزشگاه پرستاری در ایران گشایش یافت و امروزه تعلیم پرستاران با مهارت های پرستاری جهان تا مقطع دکترای پرستار در ایران انجام می گیرد و همه ساله خیل مشتاقان به این سفید جامگان می پیوندند.

وی افزود: در اسلام پرستاری ارزش بالایی دارد به گونه ای که در آیه 32 سوره مائده آمده است "هر کس فردی را زنده کند و به جامعه پرتلاش انسانی برگرداند مثل این است که همه مردم را زنده کرده است". پرستاری از مجروحان و کمک به ناتوانان در فطرت و نهاد هر انسانی وجود دارد و دین اسلام نیز اهمیت ویژه ای برای این کار قائل است.

دکتر صلاحی با اشاره به فراز و نشیب پرستاران در دوران دفاع مقدس گفت: هشت سال دفاع مقدس همچون دیگر برهه های حساس تاریخی کشور ، ابعاد گوناگونی داشت و مردم از هر قشری درگیر آن بودند.این درگیری نه فقط از روی اجبار بلکه در بسیاری از موارد داوطلبانه  و از روی فداکاری و احساس مسئولیت بود.

كارشناس مامايي بيمارستان شهداي تجريش به بررسی نقش پرستاران در دوران کرونا پرداخت و گفت: از شیوع بیماری کرونا که در ایران در اوایل اسفند سال گذشته گزارش شد، پرستاران توانستند با روحیه ایثار وفداکاری، جلوه های ناب و ماندگاری در رسیدگی به بیماران و پیشگیری از این بیماری خلق کنند و تمام قد و با تمام قوا در خط مقدم دفاع از سلامت مردم حضور شایسته داشتند.

وی تاب آوری و صبر پرستاران در شرایط کرونا را به مثابه صبر حضرت زینب توصیف کرد و گفت: در این میان رهنمود و سخنان فرزانه رهبر فقید و مهربان که بیش از پیش این فرشتگان رحمت را در چشم مردم محترم و عزیز داشت و با شهید خواندن جانباختگان کادر پزشکی ، پرستاری ، بهداشتی  ، و خدماتی در خدمت رسانی به بیماران مبتلا به ویروس کرونا ، انگیزه ای مضاعف جهت تاب آوری این قشر دلسوز در برابر این بلا را فراهم آورد.

دکتر صلاحی به ارائه گزارش مدافعان سلامت  بیمارستان شهدای تجریش تهران در کرونا پرداخت و گفت: تا به امروز که حدود 11ماه از این بحران میگذرد ، کادر درمان بیمارستان شهدای تجریش خصوصا  کادر پرستاری در ارائه خدمت با کیفیت به تمام بیماران، از هیچ تلاشی مضایقه ننموده و با تمام قوا در این عرصه ایثار و جانفشانی نمودند. از 687 نفر پرسنل پرستاری ، 249 نفر آنان  داوطلبانه در بخش های کرونا مشغول بکارهستند.  از تعداد 6267 بیمار بستری در بخش های کرونا 5820 نفر بهبود و ترخیص شده و این آمار 92.86% بهبودی خود نشان دهنده تلاش بی وقفه پرستاران این بیمارستان می باشد.

وی در پایان تاکید کرد: در بحران جدید کرونا ، آنچه که توانست روح تازه ای به کالبد خسته کادر درمان  بدمد ، هدایت و مدیریت مناسب  رهبری میباشد، این هدایت گری نه تنها در جهت کاهش تلفات و آسیب ها بود بلکه زمینه ساز همدلی و رشد و بالندگی افراد و جامعه شد.

دكتر رحيم قرباني دبير گروه قرآن، عترت و سلامت فرهنگستان علوم پزشکی با موضوع "مروری بر پژوهش های تاثیرات تلاوت قرآن در آرام بخشی و درمان بیماران" به ایراد سخنرانی پرداخت. وی گفت: قرآن شفای جسم و جان آدمی است و همان گونه که با قرآن، دردهای روحی و روانی و فکری را می توان درمان کرد با قرآن دردهای جسمی و بدنی را می توان درمان کرد.

وی با اشاره به اینه عبارت «شفا» چهار بار در سوره های قرآن از جمله اسراء، آیه82، یونس آیه 57 ، سوره  فصلت 44و آیه 69 سوره نحل تکرار شده است گفت: واژه «شفاء» به معناى صحت و سلامت و درمان قطعی می باشد.

دکتر قربانی در خصوص قرآن و درمان بیماری‌ها گفت: بیماری‌هاى روحى و اخلاقى، شباهت زیادى به بیماری‌هاى جسمى دارند؛ هر دو کشنده‏‌اند و نیاز به درمان و پرهیز دارند. قرآن برای آنان که مى‏‌خواهند با کبر، غرور، حسد و نفاق به مبارزه برخیزند نسخه حیات بخشى است. همچنین براى برطرف کردن ضعف و ترس، اختلاف و پراکندگی و وابستگى کامل به مادیات و شهوت، شفا بخش است.

وی ادامه داد: قرآن کتاب  بهداشت و پزشکى نیست، بلکه کتابى براى هدایت و تربیت معنوى است و اگر به مطالب پزشکى و بهداشتى و علمى اشاره‌‏اى دارد، به خاطر این است که راه خداشناسى را هموار کند و حس کنجکاوى بشر را تحریک تا در زمینه علوم تجربى رشد کند. از جمله آیاتی که در آن ها به این مسائل اشاره شده است آیه‏ ۱۷۲ سوره‏ بقره است که درباره بهداشت غذایى خوردن غذاهاى پاک سخن می گوید و یا در سوره‏ اعراف، آیه‏ ۱۷۵ که در خصوص ممنوعیت غذاهاى غیربهداشتى اشاراتی شده است.

دکتر قربانی از پژوهش های متعددی که با موضوع تاثیر تلاوت قرآن بر درمان بیماری های انجام گرفته است خبر داد و گفت: از جمله یافته های تاثیر پخش صوت قرآن برای بیماران می توان به کاهش اضطراب، کاهش افسردگی، کاهش درد زایمان و کاهش  درد در بيماران تحت عمل جراحي اشاره کرد.

وی در پایان سخنان خود عنوان کرد: پژوهشگران قرآن را به عنوان یک مداخله ی موثر ارزیابی کرده اند که در اغلب موارد تفاوت ها از نظر آماری معنادار نیز بوده اند. نکته ی مهم اعتبار مطالعات گزارش شده از نظر متدولوژیک بوده که از بین ۲۲ مطالعه ۱۱ مورد کارآزمایی بالینی با تخصیص تصادفی ۵۰ درصد از مطالعات بوده و سایر موارد مطالعات مداخله ای بدون تخصیص تصادفی و نیمه تجربی بوده اند. لکن از بین مطالعات کارآزمایی بالینی با تخصیص تصادفی همه موارد نتیجه گیری به نفع قرآن درمانی داشته اند.

حجت الاسلام والمسلمين احمد مروي تولیت آستان قدس رضوی به ایراد سخنرانی پرداخت. وی با اشاره به اینکه همه ی معصومین واجد همه ی فضیلت های اخلاقی و بشری و کمالات انسانی هستند گفت:  بعضی از معصومین به یک عنوان بخصوص شهرت و معروفیت پیدا می کنند و  مسلما در آن حکمتی نهفته است. در میان همه ی  معصومین 2 تن هستند که به واژه ی رئوف شهرت یافته اند که اولین آنها پیامبر عظیم الشان اسلام حضرت محمد (ص) و دیگری امام رضا (ع) است.

در روایات آمده است که هر کس به ائمه معصوم متوسل شود نا امید بر نمی گردد زیرا معصومین جز بخشش، احسان و بزرگواری چیزی در زندگیشان نیست.

وی گفت: در روایتی امام صادق (ع) می فرماید هر شهری به 3 چیز نیاز دارد و اگر مردم فاقد این موارد باشند زندگیشان بدون تدبیر و امورشان مختل خواهد بود. این 3 مورد عبارت است از فقید دانشمند، حاکمی خیرخواه و قدرتمند و پزشک دانا و مورد اطمینان.

حجت الاسلام والمسلمين مروي افزود: امیرالمومنین در مورد اخلاق در پزشکی بر امانت داری، رازداری، اخلاق حسنه و آرام کردن دل بیماران  تاکید کرده اند که این امر از ثواب بالایی برخودار است.

وی با اشاره به شیوع بیماری کرونا گفت: درست است که این بیماری سختی ها و آسیب های جدی را به همه ی دنیا وارد کرده است اما موجب شد در ایران تجربیات خوبی کسب شود. طبق گزارش های داده شده کشور ما با وجود تحریم های وحشیانه ای که با آن مواجه است، توانسته به نسبت سایر کشورها به خوبی با این بلای عالم گیر مبارزه کند و این نشان دهنده احساس معنویت، مسئولیت و فداکاری در جامعه پزشکی ماست.

وی افزود: اخلاق و معنویت در جامعه ی ما ظهور و بروز دیگری داشت و شهید های متعددی در میان پزشکان، پرستاران و کلیه کادر پزشکی داشتیم.

وی از ایجاد پیوند میان مردم و جامعه پزشکی در دوران کرونا اظهار خرسندی کرد و گفت: استفاده از ظرفیت های مردم در گسترش سلامت جامعه نباید نادیده گرفته شود. رفتار مردم در این دوران را می توان به دوران جهاد سازندگی تشبیه کرد  به گونه ای که همگی برای مبارزه با این بیماری بسیج شده اند. نکته ی مهم اینست که این ظرفیت ها بعد از اتمام کرونا نیز حفظ شود.

وی ضمن تشکر از زحمات و تلاش های کادر درمان در دوران کرونا گفت: کادر درمان به ما نشان داد که فرشتگان نجات مردم هستند.

وی بر ایجاد پیوند بین دین و علم در دوران کرونا تاکید کرد و گفت: جامعه روحانیت و مساجد و حسینیه ها تمکین کردند و موازین بهداشتی و پروتکل ها را بهتر رعایت کردند.

وی نقش رهبر معظم انقلاب را در توفیق مهار کردن کرونا بسیار مهم و زیبا عنوان کرد و گفت: مراجع تقلید و علمای دین به خوبی با بستن حرم ها توانستند نقش بسزایی در کنترل بیماری داشته باشند.

در ادامه حجت الاسلام والمسلمين دكتر سيد محمود طباطبايي هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي با عنوان " نقش ارتباط با قرآن و توسل در آرامش روانی جامعه" به ایراد سخنرانی پرداخت.

حجت الاسلام والمسلمين دكتر طباطبايي توسل را به معنای رغبت و تقرب و نزدیکی به شیء عنوان کرد گفت: عالم هستى بر اساس نظام اسباب و مسببات استوار شده و تمسّک به سبب ها و وسایل براى رسیدن به کمالات مادى و معنوى، لازمه این نظام است.

وی با بیان اینکه توسل دارای 3 نوع مختلف است گفت:این اقسام عبارت اند از توسل به افعال برای مثال ایمان و نماز، توسل به اشیاء  (قرآن) و توسل به اشخاص که منظور فرشتگان ، انبیاء ، امامان معصوم (ع).

عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي در خصوص تاثیر توسل به افعال در آرامش بخشی گفت: در قرآن نمونه های متعددی از این موضوع موجود است که برای مثال در سوره ی بقره آیه 277 آمده است "كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده و نماز بر پا داشته و زكات داده‏اند، پاداش آنان نزد پروردگارشان براى آنان خواهد بود؛ و نه بيمى بر آنان است و نه اندوهگين مى‏شوند." همچنین در خطبه 176 نهج البلاغه آمده است " آگاه باشيد كسى با داشتن قرآن، نيازى ندارد و بدون قرآن بى نياز نخواهد بود. پس درمان خود را از قرآن بخواهيد، و در سختى‏ها از قرآن يارى بطلبيد، كه در قرآن درمان بزرگ‏ترين بيمارى‏ها يعنى كفر و نفاق و سركشى و گمراهى است".

دكتر محمدعلي قدسي راد استاديار دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در خصوص آموزه های قرآن کریم در بلایا به ایراد سخنرانی پرداخت. وی گفت: واژه «بلاء» و مشتقّات آن  مثل ابتلاء در قرآن، 37 بار در ضمن 34 آیه به کار رفته است. كلمه «فتنه» و مشتقّات آن نيز شصت بار در قرآن به كار رفته كه بخشى از آنها به همين معنايند آمده است. واژه هاى «اختبار» ، «امتحان» ، «بلا» و «فتنه» ، همگى به معناى آزمايش است. «بلا» دقيق تر و سخت تر از امتحان است و «فتنه» سخت ترين و دقيق ترين نوع آزمايش است. بلاء در قرآن به سه معنای آزمایش، نعمت و محنت آمده است.

وی گفت: امتحان های الهی برای این جهت است که انسان در خلال آن گرفتاری ها، کمال  و  رشد یابد و استعدادهای خود را بشناسد.

دکتر قدسي راد گفت:  از عوامل پیروزی در ابتلائات، صبر، تقوا، تسلیم بودن در برابر رضای خداوند و توجه به گذرا بودن سختی ها و مشکلات است.

جستجو

جشنواره علمي فرهنگستان

گزارش و گفتگو

جزئیات-نامه-سردار-سلیمانی-به-دخترشسردار سلیمانی در نامه ای به دخترش نوشت: اولین بار است...
گزارش-چهارصدونودوسومین-جلسه-گروه-علوم-بهداشتی-و-تغذیه-فرهنگستان گزارش چهارصدونودوسومین جلسه گروه علوم بهداشتی و...

نشریه فرهنگ و ارتقاء سلامت

پیوندها

 

 

 

ورود به سایت