راهکارهای حفظ سلامت عمومی در شرایط بحران

راهکارهای حفظ سلامت عمومی در شرایط بحران با شعار «باهم برای سلامت؛ در کنار علم بایستیم»

دکتر عباس وثوق عضو وابسته فرهنگستان علوم پزشکی در گفت‌وگو با روابط عمومی این نهاد علمی، با اشاره به شعار امسال روز جهانی بهداشت، نکاتی را درباره ضرورت تکیه بر علم و مشارکت اجتماعی برای حفظ سلامت عمومی در شرایط اختلال خدمات شهری و اجتماعی مطرح کرد. 

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید نمود که مدیریت علمی، تاب‌آوری اجتماعی و تقویت شبکه‌های محلی، ستون‌های حفظ سلامت در وضعیت‌های بحرانی هستند.

دکتر وثوق، با توجه به شعار امسال روز جهانی بهداشت با عنوان «Together for Health. Stand with Science» و شرایطی که احتمال اختلال در دسترسی و بهره‌مندی از خدمات شهری و اجتماعی در بحران‌هایی همچون جنگ وجود دارد، بر ضرورت اتکا به اقدامات علمی، همکاری اجتماعی و مدیریت محلی برای حفظ سلامت عمومی تأکید کرد.

وی با اشاره به این‌که سلامت حقی همگانی و دارای ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی است، اظهار داشت: سلامت انسان‌ها در گرو قوانین و تصمیمات مبتنی بر شواهد علمی و نیز مشارکت فعال مردم و نهادهای رسمی و غیردولتی است. 

به گفته او، شبکه‌های گسترده خدمات سیار، سرپایی و بستری در کشور، با حضور نیروهای حرفه‌ای و داوطلبان آموزش‌دیده، بارها کارآمدی خود را در بحران‌هایی مانند همه‌گیری کرونا و جنگ ۱۲ روزه نشان داده‌اند.

دکتر وثوق راهکارهای علمی و عملی زیر را برای حفظ سلامت عمومی در شرایط اختلال خدمات شهری و اجتماعی یادآور شد:

 

تقویت سواد سلامت مردم مبتنی بر شواهد علمی:

مقابله با شایعات و اطلاعات نادرست، اطلاع‌رسانی دقیق درباره اصول بهداشت فردی و پیشگیری از بیماری‌های واگیردار، و آموزش مهارت‌های خودمراقبتی مانند مدیریت استرس، ایمن‌سازی محیط زندگی، اصول پناه‌گیری، کمک‌های اولیه، شست‌وشوی دست، تغذیه سالم، تحرک ایمن و بهداشت خواب.

تاب‌آوری روانی و اجتماعی:

ارائه حمایت‌های روانی از طریق سامانه‌های مجازی و خطوط تلفنی، ایجاد فعالیت‌های جمعی برای تقویت حس همبستگی و ثبت و انتشار مستند تجربیات محلی.

تقویت شبکه‌های اجتماعی و داوطلبانه:

سازماندهی گروه‌های محلی برای کمک به سالمندان و بیماران مزمن، ایجاد شبکه‌های ارتباطی رابطان بهداشتی و سفیران سلامت، و مشارکت خیرین و سازمان‌های مردم‌نهاد در قالب تیم‌های مشترک خدمات سلامت.

حفظ دسترسی حداقلی به خدمات سلامت ضروری:

راه‌اندازی مراکز موقت و کلینیک‌های سیار، استفاده از مشاوره‌های تلفنی و آنلاین و اولویت‌بندی مراقبت از بیماران مزمن، زنان باردار، کودکان، سالمندان و افراد دارای معلولیت.

مدیریت بهداشت آب و غذا:

استفاده از روش‌های ایمن‌سازی آب مانند جوشاندن و کلرزنی، نگهداری صحیح مواد غذایی در شرایط قطع برق و نظارت محلی بر توزیع غذای سالم.

مدیریت پسماند و بهداشت محیط:

ایجاد سیستم‌های موقت دفع بهداشتی زباله، جلوگیری از تجمع پسماند و حفظ نظافت محیط‌های عمومی.

آمادگی برای بیماری‌های واگیردار:

پایش علائم بیماری‌ها در سطح محله، گزارش سریع موارد مشکوک، رعایت فاصله‌گذاری در تجمعات و استفاده از ماسک و تهویه مناسب در محیط‌های بسته.

دکتر وثوق در پایان تأکید کرد: در شرایط اختلال در خدمات شهری، رویکرد *«همکاری برای سلامت و تکیه بر علم»* به معنای به‌کارگیری دانش معتبر، تقویت مشارکت مردمی و اجرای راهکارهای محلی برای حفظ سلامت جامعه است.