ایجاد راهی برای رسیدن بیماران پارکینسون به زندگی با کیفیت بهتر
دکتر محمدحسین حریرچیان، متخصص بیماریهای مغز و اعصاب، و عضو وابسته فرهنگستان علوم پزشکی بهمناسبت روز جهانی پارکینسون نکاتی را ارائه داد.
دکتر حریرچیان در این نوشته با هدف افزایش آگاهی عمومی، به بیان ویژگیها، سیر بیماری، اهمیت تشخیص صحیح، و روشهای درمانی موجود و نوین در بیماران مبتلا به پارکینسون میپردازد.
عضو وابسته فرهنگستان علوم می پزشکی گفت: بیماری پارکینسون یکی از بیماریهای نسبتا شایع مغز و اعصاب است که با بروز حدود 2-1 در 1000 نفر معمولاً در سنین بالای 50 سالگی بروز پیدا می کند و علائم اصلی آن کندی و کاهش دامنه حرکات، سفتی عضلانی و لرزش می باشد. بیماری در مردان نسبت به زنان مختصری شیوع بیشتری دارد و در حدود 10% موارد خصوصاً در زمینه مستعد ژنتیک می تواند در سنین پائین تر شروع شود.
وی افزود: در هر صورت با افزایش سن بروز این بیماری به میزان قابل توجهی افزایش می یابد.
سیر معمول بیماری پیشرونده است که اغلب به کندی انجام می شود به نحوی که بیماران معمولاً تا سالها بعد از شروع بیماری می توانند فعالیت های روزمره زندگی را به خوبی انجام دهند. شاید علامت اصلی که برای بیمار نگران کننده است لرزش در اندامهای فوقانی است. این لرزش معمولاً ابتدا در یک اندام شروع می شود و به تدریج هر دو اندام درگیر می گردند.
عضو هیات علمی دانشگاه علومپزشکی تهران تاکید کرد: لازم به توجه است که لرزش دارای انواع و علل متعددی است و صرفاً با این علامت تشخیص بیماری پارکینسون قطعی نمی گردد. لرزش بسیار شایع تری که حتی در سنین جوانی نیز شروع می شود وجود دارد که هیچ گونه ارتباطی با بیماری پارکینسون ندارد. کندی نیز از علائم مهم دیگری است که سبب بروز اختلال در راه رفتن بیماری می شود و یکی از علل ناتوانی این بیماران را ایجاد می کند.
وی افزود: گاهی علائم دیگری در بیماری پارکینسون در مراحل کاملاً اولیه بروز پیدا می کند و بعد از سالها علائم معمول بیماری پارکینسون در بیمار آشکار می گردد. ازجمله این علائم کاهش حس بویائی و همچنین بعضی حرکات غیر ارادی و غیرعادی در اندامها در زمان خواب است. هرچند بروز این علائم لزوماً پیشگوئی کننده بیماری پارکینسون درسالهای بعد نمی باشد ولی می تواند به عنوان یک علامت هشدار دهنده در مد نظر باشد.
این متخصص مغز واعصاب ادامه داد : علت بروز بیماری استحاله و ازبین رفتن بعضی سلولها در قسمتهای فوقانی ساقه مغزی است که منجر به کاهش واسطه شیمیائی دوپامین در آن ناحیه از مغز می شود و این کمبود در مدارهای عصبی این ناحیه منجر به علائم بیماری می گردد. علت کاهش این سلولها در مغز مشخص نیست ولی احتمال دخالت عوامل مختلفی از جمله بعضی آلودگی های محیط زیست در بروز آن وجود دارد.
دکتر حریرچیان: درمان اصلی در این بیماری داروئی به نام لوودوپا است که با ترکیب های مختلف در دسترس می باشد و سبب بهبود قابل توجه علائم بیماری می گردد به نحوی که بیماران با مصرف دارو می توانند زندگی با کیفیت مناسبی داشته باشند. این دارو مانند تمام داروهای دیگر عوارضی را نیز بدنبال دارد و لذا لازم است دارو تحت نظر پزشک و با دوز و ترتیب مناسب مصرف شود تا حداکثر فایده و حداقل عوارض را داشته باشد. در سالهای اخیر روشهای درمانی جدیدتری برای این بیماری شناخته شده است که برای بیماران خاص مورد استفاده قرار می گیرد. یکی از اصلی ترین این روشها که در کشور ما نیز در دسترس می باشد تعبیه الکترودهایی در عمق مغز است که با تحریک آن نواحی می تواند سبب بهبودی قابل توجه علائم بیماری گردد. البته این روش درمان برای بیماران خاص با شرایط ویژه قابل استفاده است و در اغلب بیماران همان درمان داروئی ذکر شده تا سالها می تواند موثر واقع شود.
وی در پایان گفت: شعار روز جهانی پارکینسون امسال “ایجاد راهی برای رسیدن بیماران به زندگی با کیفیت بهتر” است و بر این اساس تحقیقاتی برای روشهای درمانی بهتری درحال انجام است که در آینده امید می رود که کاربرد بالینی پیدا کند.
