مردان بیش از زنان در معرض مرگ زودرس ناشی از بیماریها و رفتارهای پرخطر قرار دارند
همزمان با هفته سلامت مردان، روابط عمومی فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران در گفتوگویی اختصاصی با دکتر سید جلیل حسینی، عضو وابسته فرهنگستان علوم پزشکی و رئیس مرکز تحقیقات سلامت مردان، به بررسی مهمترین چالشهای سلامت مردان، عوامل مؤثر بر آسیبپذیری بیشتر آنان در برابر بیماریها و راهکارهای ارتقای سلامت این گروه از جمعیت پرداخت.
دکتر حسینی با اشاره به شاخصهای سلامت مردان در ایران و جهان اظهار داشت: امید به زندگی هنگام تولد در مردان ایرانی ۷۴.۶ سال است؛ در حالی که این شاخص در منطقه مدیترانه شرقی ۶۷.۷ سال و در سطح جهان ۶۹.۸ سال گزارش شده است که نشاندهنده وضعیت مطلوب ایران در این زمینه است.
وی افزود: با وجود این دستاورد، مردان همچنان در معرض طیف گستردهای از بیماریها و عوامل خطر قرار دارند. بررسیها نشان میدهد از میان ۴۰ علت اصلی مرگومیر، ۳۳ علت در مردان شیوع بیشتری دارد. بیماریهای قلبی و عروقی، تصادفات، سرطان ریه، بیماریهای مزمن تنفسی، سکتههای مغزی و سیروز کبدی از مهمترین علل مرگ و میر هستند که بیشتر مردان را تحت تأثیر قرار میدهند.
رئیس مرکز تحقیقات سلامت مردان با اشاره به نقش رفتارهای پرخطر در افزایش بار بیماریها گفت: مصرف دخانیات، مصرف الکل و سایر رفتارهای پرخطر از مهمترین عوامل تهدیدکننده سلامت مردان به شمار میروند. در سطح جهان حدود سه چهارم مرگهای ناشی از مصرف الکل در مردان رخ میدهد و نزدیک به چهار پنجم قربانیان خودکشی نیز مردان هستند.
وی با اشاره به نتایج مطالعات انجام شده در دوران همهگیری کووید-۱۹ خاطرنشان کرد: پژوهشهای منتشرشده در مجله مرکز تحقیقات سلامت مردان نشان داد که مردان نسبت به زنان آسیبپذیری بیشتری در برابر کووید-۱۹ داشتند و احتمال مرگ ناشی از این بیماری در آنان حدود ۴۰ درصد بیشتر بوده است.
دکتر حسینی درباره دلایل این آسیبپذیری بیشتر گفت: عوامل زیستی، رفتاری و اجتماعی در این زمینه نقش دارند. بسیاری از مردان احساس میکنند باید مشکلات خود را به تنهایی مدیریت کنند و به همین دلیل کمتر از دیگران درخواست کمک میکنند. همچنین تمایل بیشتری به پذیرش خطر دارند، علائم بیماری را دیرتر جدی میگیرند و معمولاً با تأخیر به مراکز درمانی مراجعه میکنند.
وی افزود: مردان کمتر درباره مشکلات جسمی و روانی خود صحبت میکنند و این موضوع میتواند روند تشخیص و درمان بیماریها را با تأخیر مواجه سازد. در حوزه سلامت روان نیز آگاهی ناکافی نسبت به علائم بیماری و مراجعه دیرهنگام برای دریافت خدمات تخصصی از چالشهای مهم محسوب میشود.
عضو وابسته فرهنگستان علوم پزشکی در ادامه به تجربههای جهانی در حوزه سلامت مردان اشاره کرد و گفت: در بسیاری از کشورها برنامههای آگاهیبخشی گستردهای برای جلب توجه مردان به سلامت خود طراحی شده است. یکی از شناختهشدهترین این برنامهها، پویش جهانی «موومبر» است که هر سال در ماه نوامبر برگزار میشود.
وی توضیح داد: در این پویش، مردان با گذاشتن سبیل یا تغییر ظاهر خود بهعنوان نمادی از توجه به سلامت مردان، دیگران را نسبت به اهمیت تشخیص زودهنگام بیماریها، انجام معاینات دورهای، آگاهی از سابقه خانوادگی بیماریها و اصلاح سبک زندگی آگاه میکنند.
دکتر حسینی ادامه داد: یکی از مهمترین محورهای این جنبش، توجه به سلامت روان مردان است. تشویق مردان به گفتوگو درباره مشکلات روانی، کاهش انگ اجتماعی مرتبط با افسردگی و مراجعه برای دریافت خدمات تخصصی از جمله اهداف این برنامه به شمار میرود. همچنین برنامههای متعددی برای پیشگیری از خودکشی و حمایت از افراد در معرض خطر در قالب این پویش اجرا میشود.
وی با اشاره به هفته سلامت مردان گفت: این مناسبت هر سال در هفته منتهی به روز پدر برگزار میشود و هدف آن افزایش آگاهی عمومی درباره مسائل سلامت مردان و تشویق آنان به پذیرش مسئولیت بیشتر در قبال سلامت خود است.
رئیس مرکز تحقیقات سلامت مردان تأکید کرد: سلامت مردان تنها به سلامت جسمی محدود نمیشود و ابعاد روانی، اجتماعی و عاطفی را نیز در بر میگیرد. افزایش آگاهی درباره بیماریهای شایع، انجام معاینات دورهای، اصلاح سبک زندگی و توجه به سلامت روان میتواند نقش مهمی در کاهش مرگومیر زودرس و ارتقای کیفیت زندگی مردان ایفا کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: سلامت مردان موضوعی فراتر از یک مسئله فردی است و آثار آن بر سلامت خانواده و جامعه نیز نمایان میشود. از این رو، سرمایهگذاری در حوزه آموزش، پیشگیری، سرمایه گذاری برای آینده سلامت مردان خواهد بود.
