بررسی تدوین کلانطرحهای اخلاق پزشکی در نظام سلامت
نشست دبیرخانه مشترک گروههای آموزش و اخلاق پزشکی روز با حضور معاون علمی فرهنگستان، مدیر گروه آموزش پزشکی و اعضای دبیرخانه در محل فرهنگستان علوم پزشکی برگزار شد.
در این نشست، بر اساس مصوبه جلسه پیشین، موضوع تدوین کلانطرحهای اخلاق پزشکی در نظام سلامت بر مبنای الگوی کلانطرحهای آموزش عالی سلامت مورد بررسی قرار گرفت و ارائه گردید. در این راستا مقرر شد کلانطرحهای اخلاق پزشکی در چهار حیطه «حکمرانی اخلاق در نظام سلامت»، «پاسخگویی اجتماعی نظام سلامت از منظر اخلاق»، «تابآوری اخلاقی در نظام سلامت» و «ادغام فناوریهای نوین در نظام سلامت» تدوین شود.
همچنین در این جلسه تأکید شد پیگیری کلانطرحهای آموزش و اخلاق پزشکی از طریق معاونت علمی فرهنگستان انجام شود و در خصوص حمایت از این طرحها، مذاکرات لازم با معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی صورت گیرد. در ادامه مقرر شد در جلسات آینده، موضوعاتی از جمله عدالت در سلامت و اقتصاد آموزش عالی سلامت نیز در دستور کار قرار گیرد.
در بخش دیگری از جلسه، بر ضرورت توجه ویژه به اخلاق زیستی در ذیل گروه اخلاق پزشکی تأکید شد و مقرر گردید طرحهای مرتبط در این حوزه تدوین شود. همچنین تصویب شد یک طرح مشترک با همکاری پژوهشکده محیط زیست و مرکز تحقیقات اخلاق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و فرهنگستان علوم پزشکی در زمینه اخلاق زیستی و سلامت تهیه و اجرا شود.
در ادامه، جلسه گروههای مشترک #اخلاق_و_آموزش پزشکی برگزار شد و دکتر باقر لاریجانی مدیر گروه آموزش پزشکی با اشاره به تغییرات اقلیمی و پیامدهای آن، بر لزوم توجه به ملاحظات اخلاقی در حوزه سلامت تأکید کرد و گفت اخلاق پزشکی در معنای گستردهتر خود، اخلاق در علوم پزشکی است و توجه به تغییرات اقلیمی در این چارچوب ضروری است.
در ادامه، دکتر کاظم ندافی رئیس پژوهشکده محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی تهران در سخنرانی خود با موضوع «تغییرات اقلیمی و اخلاق پزشکی» اظهار داشت حدود ۲۳ درصد مرگومیرها در جهان مرتبط با عوامل محیطی است و افزایش دما و کاهش منابع آب از چالشهای مهم زیستمحیطی محسوب میشود.
وی افزود اثرات تغییرات اقلیمی هم بهصورت مستقیم (گرمازدگی و بلایای طبیعی) و هم بهصورت غیرمستقیم (بیماریهای قلبی–عروقی و بیماریهای منتقله توسط حشرات) بر سلامت انسان تأثیر میگذارد.
دکتر ندافی با اشاره به ابعاد اخلاقی این موضوع تأکید کرد مبانی اخلاق پزشکی قابلیت تعمیم به حوزه تغییرات اقلیمی را دارد و در این زمینه مفهوم «اخلاق پزشکی و سلامت سیارهای» مطرح است. وی بر ضرورت توجه به عدالت اقلیمی، حمایت از جمعیتهای آسیبپذیر و حق دسترسی به اطلاعات سلامت اقلیمی تأکید کرد.
وی همچنین با اشاره به سهم بخش سلامت در انتشار گازهای گلخانهای، بر اهمیت «پزشکی سبز» و کاهش ردپای کربنی نظام سلامت تأکید کرد و اقداماتی مانند کاهش ضایعات بیمارستانی، توسعه زنجیره تأمین پایدار، استفاده از انرژیهای پاک، استانداردسازی، آموزش، فرهنگسازی و توسعه تلهمدیسین را از راهکارهای مهم برشمرد.
در پایان جلسه، اعضا به بحث و تبادل نظر پرداختند و جمعبندی نهایی توسط مدیر گروه آموزش پزشکی انجام شد. در این جمعبندی بر ضرورت تولید شواهد علمی، تدوین اسناد سیاستی و برقراری ارتباط مؤثر با گروههای مختلف مخاطب تاکید شد.
