نگاهی نو به عالم ذر؛ تبیین پیوند میثاق الهی با ساختار ژنتیکی انسان
سومین نشست کارگروه جنوب فرهنگستان علوم پزشکی در سال جاری، با موضوع «نگاهی نو به عالم ذر و عهد الست» با ارائه استاد دکتر ملک حسینی برگزار شد.
بازخوانی عالم ذر با رویکردی میانرشتهای
بخش اصلی جلسه به ارائه دکتر ملک حسینی درباره آیات ۱۷۲ و ۱۷۳ سوره اعراف اختصاص داشت، وی با رویکردی میانرشتهای، برداشت متفاوتی از مفهوم عالم ذر و میثاق الست ارائه کرد.
دکتر ملک حسینی با نقد برداشت سنتی از عالم ذر به عنوان جهانی فراطبیعی پیش از خلقت مادی، معتقد است نشانههایی همچون «بنیآدم»، «ظهور» و «ذریه» در آیات میتواند علاوه بر مفاهیم اعتقادی، با ساختار زیستی و ژنتیکی انسان نیز ارتباط داشته باشد.
وی سه پیشفرض را مبنای دیدگاه خود قرار داد: سازگاری قرآن و علم تجربی، وجود نشانههای دقیق در آیات آفرینش و این دیدگاه که میثاق الست میتواند در بستر خلقت مادی و ساختار ژنتیکی انسان معنا پیدا کند.
«ذر»، «ذریه» و «ظهور» در نگاه جدید
استاد ملک حسینی در تبیین واژگان آیات، «ذر» را در معنای لغوی مرتبط با ذرات بسیار ریز دانست و احتمال ارتباط آن با ذرات اتمی و زیراتمی و حتی مولکولهای DNA را مطرح کرد.
وی همچنین «ذریه» را به نسل و فرزندان مرتبط دانست و آن را با انتقال اطلاعات ژنتیکی از نسلی به نسل دیگر مقایسه کرد. «ظهور» نیز در این دیدگاه به نطفه و سلولهای جنسی پدر و مادر و فرایند شکلگیری انسان ارتباط داده شد.
به اعتقاد وی، ترتیب «بنیآدم، ظهور و ذریه» میتواند با مراحل شکلگیری انسان و انتقال اطلاعات ژنتیکی هماهنگی داشته باشد.
*چرا میثاق بر «ربوبیت» استوار است؟*
دکتر ملک حسینی یکی از پرسشهای اصلی خود را این دانست که چرا در آیه، از میان صفات الهی، تنها درباره ربوبیت از انسان پیمان گرفته شده است.
وی ربوبیت را به معنای تدبیر، پرورش و مدیریت دانست و گفت این مفهوم ارتباط مستقیمی با مراحل رشد و تکامل انسان دارد؛ از شکلگیری نطفه تا پایان زندگی.
وی همچنین درباره جایگاه آدم و حوا اظهار کرد که بر اساس برداشت او از آیات قرآن، نحوه خلقت آنان با سایر انسانها متفاوت بوده و مستقیماً از خاک انجام شده است؛ بنابراین نمیتوان فرایند خلقت آنان را عیناً با فرایند تولد سایر انسانها و قوانین وراثت ژنتیکی مقایسه کرد.
DNA و میثاق الهی
در بخش پایانی، دکتر ملک حسینی با اشاره به ساختار دو رشتهای DNA و توانایی آن در ذخیره و انتقال اطلاعات، این ساختار را یکی از شگفتیهای آفرینش دانست و احتمال داد مفاهیمی همچون «ذر» و «ذریه» بتواند از منظر علوم جدید مورد بازخوانی قرار گیرد.
وی کشف ساختار DNA در سال ۱۹۵۳ را یکی از مهمترین دستاوردهای علمی بشر دانست و آن را زمینهای برای طرح پرسشهای جدید درباره رابطه قرآن، آفرینش و ساختار پیچیده انسان عنوان کرد.
در پایان این نشست، برخی نقدها نسبت به این دیدگاه مطرح شد و دکتر ملک حسینی اعلام کرد کتابی را که در این زمینه تألیف کرده است، پس از اعمال اصلاحات، بهزودی رونمایی خواهد کرد.
